Nam Phi hiện là thị trưởng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam tại Châu Phi, chiếm tới 43% tổng giá trị trao đổi thương mại với toàn bộ châu lục, 54% tổng giá trị xuất khẩu.

Kết quả thương mại Việt Nam – Nam Phi năm 2011 có thể coi là một dấu ấn mới. Năm 2000, hai nước ký Hiệp định thương mại và khi đó, trao đổi thương mại hai chiều chỉ đạt 30,03 triệu USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu 25,74 triệu USD.

Sau 9 năm, kim ngạch thương mại hai chiều mới vượt qua mức 500 triệu USD vào năm 2009. Từ đây, thương mại Việt Nam – Nam Phi vào giai đoạn bùng nổ mạnh mẽ.

Mặc dù kim ngạch xuất khẩu của nhóm hàng đá quý và kim loại quý chiếm tới 81% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu trong năm 2011 nhưng đã xuất hiện tín hiệu đáng mừng là sự tăng trưởng xuất khẩu của nhóm hàng phi đá quý và kim loại quý đạt 350 triệu USD, tăng 20% so với năm 2010 và tăng gấp 2 lần so với năm 2009. Bên cạnh đó, xuất khẩu của nhóm mặt hàng công nghiệp chế tạo gia tăng mạnh.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Nam Phi năm 2011 gồm có điện thoại di động (116 triệu USD), giày dép (58,15 triệu USD), máy tính và sản phẩm điện tử (25 triệu USD), dệt may (20 triệu USD)…

Giá trị kim ngạch của nhóm hàng nông sản đang có xu hướng giảm trong năm nay khi chỉ chiếm 10% trong tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu, trong đó mặt hàng gạo sụt giảm mạnh nhất cả về số lượng và giá trị khi chỉ đạt kim ngạch khoảng 6 triệu USD, giảm 70% so với năm 2010 do gạo Việt Nam các thương nhân Nam Phi nhập khẩu chủ yếu dùng để tái xuất sang các nước khác tại khu vực châu Phi vì vậy họ dễ dàng tìm kiếm những nguồn cung có lợi nhất.

Quan trọng nhất là hàng hóa Việt Nam ngày càng có chỗ đứng vững chắc tại thị trường Nam Phi với 50 triệu dân và kim ngạch nhập khẩu hàng năm gần 100 tỉ USD. Đây là tiền đề để gia tăng xuất khẩu của Việt Nam sang Nam Phi trong năm 2012.

Theo chiều ngược lại, nhập khẩu từ Nam Phi của Việt Nam đạt mức khá cao 210 triệu USD, đá quý và kim loại quý khi chiếm tới 35%, tăng 137 lần so với năm 2010, do những biến động thị trường nước.

Nhập khẩu của nhóm hàng phi đá quý và kim loại quý từ Nam Phi chỉ đạt 136 triệu USD, giảm 18% so với năm 2010. Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu của Việt Nam từ thị trường này chủ yếu là nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất, kim loại cơ bản…

Dấu ấn mới của thương mại Việt Nam – Nam Phi cho thấy tác động của hàng loạt chính sách và đề án nhằm tăng cường quan hệ thương mại giữ Việt Nam với Nam Phi và Châu Phi như Chương trình hành động của Bộ Công Thương về thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Châu Phi, Đề án “Phát huy khả năng của các doanh nghiệp xuất khẩu tổng hợp trong việc đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Châu Phi”...