Rõ ràng, mục đích của người thiết lập trường dạy nghề và nhà hàng KOTO không phải là tối đa hóa lợi nhuận mà là mang lại tương lai tươi sáng cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.

Thời điểm KOTO International được thành lập hơn 10 năm trước, tài chính và nguồn nhân lực ổn định là bài toán khó. Đến nay, người đứng đầu KOTO thấy con đường mình đi là đúng và sẽ tiếp tục đi xa hơn. Ông Jimmy Phạm cho biết: “Xu hướng học nghề đang có nhu cầu rất lớn. Tôi hy vọng có thể mở được một trung tâm dạy nghề phi lợi nhuận với quy mô chuyên nghiệp, hợp tác đào tạo với các trung tâm khác, phát triển thêm nhiều ngành đào tạo mới trong lĩnh vực nhà hàng, khách sạn dành cho mọi người và thu học phí. Đương nhiên, chúng tôi vẫn duy trì hoạt động như hiện nay vì đó là lý do chính để KOTO tồn tại. KOTO đang có kế hoạch mở rộng KOTO đến Seam Riep (Lào), Australia và xa hơn nữa”.

KOTO chỉ là một ví dụ cho sự thành công của mô hình DNXH ở Việt Nam. Từ góc nhìn quốc tế, ông Simon Beadow, Phó giám đốc Hội đồng Anh tại Việt Nam đưa ra minh chứng cho sự phát triển và đóng góp của DNXH ở Anh khi nhắc tới khoảng 55.000 DNXH đang hoạt động, tạo việc làm cho 500.000 lao động với sự tham gia của hơn 300.000 tình nguyện viên ở Anh. Mỗi năm, các DNXH này đóng góp 8,4 tỷ bảng Anh vào GDP.

Đó là lý do để bắt đầu từ năm 2009, Hội đồng Anh thực hiện các Dự án kỹ năng cho các DNXH ở khu vực Đông Á với mục tiêu quảng bá một mô hình doanh nghiệp khả thi, hướng tới sự thay đổi tích cực của xã hội và môi trường.

Mặc dù DNXH tại Việt Nam tồn tại trong xã hội từ lâu dưới hình thức doanh nghiệp thuộc dạng siêu nhỏ, song khoảng 2 năm trở lại đây mới được biết tới như là một cách tiếp cận sáng tạo và có định hướng thị trường để giải quyết các vấn đề xã hội. Ngoài Trường dạy nghề và nhà hàng KOTO, Trung tâm Sao Mai (Hà Nội) được nhắc tới là nơi cung cấp dịch vụ tư vấn, phát hiện, can thiệp sớm và chăm sóc trẻ khuyết tật trí tuệ và trẻ tự kỷ; Công ty Phân bón Bảo Lâm có sáng kiến thu gom rác thải để sản xuất phân bón vi sinh, giúp giảm ô nhiễm môi trường, tạo việc làm cho người dân và phát triển kinh tế…

Bà Phạm Kiều Oanh, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến phục vụ cộng đồng (CSIP) cho biết: “Các DNXH có uy tín về lãnh đạo, nhưng ï phải đối mặt với thách thức và cũng là điểm yếu về thiếu vốn, thiết bị phục vụ và cơ sở hạ tầng, tăng năng lực cạnh tranh thị trường. CSIP kỳ vọng các bên liên quan sẽ cùng nhau chia sẻ quan tâm, kết hợp hành động để xây dựng một hệ thống hỗ trợ phù hợp và hiệu quả cho DNXH trong thời gian tới”.

Tại Hội thảo Các bên liên quan về DNXH tại Việt Nam được tổ chức mới đây, 2 đại diện đến từ Thái Lan và Anh chia sẻ kinh nghiêm, mô hình DNXH phát triển ở nước họ vì được Chính phủ quan tâm và hỗ trợ. Ví dụ như Thái Lan, bản thân Thủ tướng Thái Lan là người đứng đầu cho một quỹ phát triển DNXH. Anh có riêng vị Bộ trưởng phụ trách vấn đề phát triển doanh nghiệp xã hội.

Tại Việt Nam, có lẽ sự thành công của các DNXH sẽ mở ra sự thừa nhận của xã hội, từ đó nâng cao năng lực, tạo cơ hội tiếp cận nguồn tài chính cho các DNXH.

Như bà Trương Thanh Thanh, Phó chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT, kiêm Chủ tịch HĐQT CSIP đặt vấn đề, đó là chính DNXH chứng minh cho người có quyết định chính sách, các nhà đầu tư sức mạnh của các DN trong giải quyết các vấn đề xã hội và kinh tế...