Xuất khẩu mất dần thế cạnh tranh
Cập nhật: 9:52:00 22/8/2011
Xuất khẩu đồ gỗ, giấy, thực phẩm chế biến... đang suy giảm. Nhiều doanh nghiệp cho rằng, những yếu tố khó khăn trong nước đã làm hàng hóa giảm sức cạnh tranh.
Thương mại dịch vụ - Từ đầu năm đến nay, các doanh nghiệp ngành gỗ liên tục than phiềnvề việc giá đầu vào quá cao nhưng giá đầu ra xuất khẩu không tăng kịp khiếndoanh nghiệp mất dần thế cạnh tranh so với hàng hóa của các nước và vùng lãnhthổ trong khu vực như Trung Quốc, Đài Loan, Malaysia, Indonesia...
Suy giảm kép
Ông Đặng Quốc Hùng, phó chủ tịch Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗTP.HCM, cho biết quy mô đơn hàng mà doanh nghiệp nhận làm ngày càng nhỏ. Nếunhận đơn hàng lớn phải làm ít nhất 4-5 tháng, có khi cả nửa năm, khiến doanhnghiệp không kham nổi chi phí trượt giá đầu vào, và đương nhiên nhà nhập khẩukhông chấp nhận mức giá đội lên quá cao so với lúc ký hợp đồng.
Vì vậy không ít nhà nhập khẩu chuyển sang đàm phán với nhàxuất khẩu từ thị trường Trung Quốc, Đài Loan, Malaysia - vốn có thế mạnh vềngành đồ gỗ - do mức giá của họ hợp lý hơn.
Tuy nhiên, ngay cả đơn hàng nhỏ không phải doanh nghiệp nàocũng có được. Giám đốc một doanh nghiệp xuất khẩu đồ gỗ có xưởng tại huyện HócMôn, TP.HCM cho biết từ đầu năm đến nay đơn vị này không thể thương lượng vềgiá cho bất cứ hợp đồng nào.
Theo ông, khi chào giá công ty đã tính toán mức lãi suất vayvốn, giá đầu vào, nhân công, chi phí kinh doanh khác vào giá thành, “nhưng đốitác rất hay so bì với giá của các nước khác khiến thảo luận bất thành. Họ bảochi phí sản xuất của chúng tôi quá cao”.
Tương tự, trong lĩnh vực thực phẩm, ông Nguyễn Thanh Hùng,giám đốc kinh doanh Hãng nước mắm Hải Đăng, cho biết giá cá nguyên liệu từ7.000-8.000 đồng/kg tăng lên 10.000-10.500 đồng/kg, cộng với lãi suất vay vốntrên 20%, khiến nước mắm thành phẩm tăng thêm khoảng 5.000 đồng/lít.
Đáp trả, thị trường có phản ứng tiêu cực ngay lập tức, lượngxuất khẩu sang Nhật Bản giảm 50%, chỉ còn nửa container mỗi tháng.
Kiệt sức “cõng” đầu vào
Theo Tổng cục Hải quan, hàng loạt ngành hàng xuất khẩu rơivào tình trạng kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng ở mức âm trong tháng 7 vừa quanhư giày dép, đồ gốm sứ, thủy tinh, giấy... Trong đó, đáng chú ý là xuất khẩugiấy và sản phẩm từ giấy giảm 17% trong tháng 7-2011 so với tháng 7-2010, kimngạch xuất khẩu trong bảy tháng đầu năm 2011 cũng chỉ bằng 82,5% so với cùng kỳnăm ngoái.
Theo ông Lưu Quý Phương - phụ trách truyền thông Công ty cổphần Giấy Sài Gòn, nguyên liệu giấy, chi phí nhân công, lãi suất vay ngânhàng... là những yếu tố tác động rất lớn đến giá thành sản xuất giấy hiện nay,trong đó lãi vay ngân hàng tăng vọt, lạm phát ở mức cao “là những nguyên nhânchính khiến giá thành lên cao”.
Hay với ngành nhựa, chiếm hơn 70% giá thành sản phẩm là dogiá nguyên liệu nhập khẩu chi phối. Và muốn nhập khẩu nguyên liệu, các doanhnghiệp phải vay ngân hàng ở mức lãi vay trung bình 22%/năm - mức lãi được cácdoanh nghiệp cho rằng đã “cắn” vào chi phí giá thành không dưới 10% - càngkhiến doanh nghiệp hết sức đau đầu khi phải tính toán giá bán sao cho thật cạnhtranh với những nhà chào hàng ở các nước khác.
Ông Hồ Đức Lam, phó chủ tịch Hiệp hội Nhựa VN (VPA), chobiết rất nhiều doanh nghiệp hội viên VPA “than như bọng” khi tình trạng lãisuất vay ngân hàng ở mức cao và tiếp tục kéo dài. “Không ít doanh nghiệp đãphải thu hẹp sản xuất, cắt giảm lao động do khó tiếp cận được nguồn vốn vay,hoặc vay được nhưng với lãi suất vượt xa so với khả năng sinh lời của doanhnghiệp” - ông Lam nói.
Chưa kể một nguyên nhân khác cũng làm giảm sức cạnh tranhđối với các doanh nghiệp làm hàng xuất khẩu trong những ngành trên là chi phívận tải của VN hiện vẫn quá cao so với các nước. Chẳng hạn, cùng một mặt hàngvà quãng đường tương đương, nhưng hàng từ VN đi Malaysia, Singapore luôn caohơn khoảng 10 USD/tấn, tương đương 200 USD/container. Chưa kể, từ trước tháng6-2011, phụ phí xăng dầu là 1,2 triệu đồng/container 40 feet thì nay chủ hàngphải trả tới 2,5 triệu đồng/container.
Lép vế cả chất lượng và giá cả
Các doanh nghiệp ngành giấy, chế biến gỗ cho biết những yếutố cấu thành giá xuất khẩu sản phẩm hàng hóa trong nước đã đẩy hàng xuất khẩuvào thế khó cạnh tranh với hàng Thái Lan, Trung Quốc. Trong ngành giấy, hàngThái Lan hiện vượt trội về chất lượng.
Còn ở phân khúc thấp hơn, hàng của Trung Quốc cũng khôngthua kém về chất lượng nhưng do họ có những nhà máy quy mô lớn tới vài triệutấn/năm, đầu vào cũng nhẹ gánh hơn nên giá đầu ra mềm hơn.
Riêng với ngành đồ gỗ, hàng của doanh nghiệp VN đứng ở mứcgiá cao hơn khoảng 10% nên đã hạn chế đối tượng tiêu thụ.
Theo Tuổi Trẻ