Nông dân trồng mía Quảng Ngãi khổ vì tỉnh hứa hỗ trợ
Cập nhật: 11:59:00 2/3/2011
Tỉnh Quảng Ngãi đang vào vụ mía năm 2011, hàng trăm hộ trồng mía của tỉnh này chở mía đến Nhà máy đường Phổ Phong để bán, liền bị nhà máy trừ nợ mà không hiểu vì lý do gì. Nhà máy thì nói họ thu số nợ tạm ứng trước đây, còn nông dân thì cho rằng cái gọi là “tiền tạm ứng” ấy là tiền từ ngân sách tỉnh, nên không được trừ!
Thương vụ Việt Nam - Giải pháp “cứu đồng mía”
Những năm 1998-1999, diện tích mía ở
Quảng Ngãi có lúc lên đến 10 ngàn hécta, sản lượng 600 ngàn tấn mía/vụ.
Tuy nhiên, kể từ khi cây sắn và một số cây trồng khác xuất hiện với
những lợi thế của nó, cây mía bắt đầu co cụm dần khiến cả hai nhà máy
đường Phổ Phong và Quảng Phú của Cty đường Quảng Ngãi không đủ mía để
ép. Năm 2007, đứng trước nguy cơ một trong hai nhà máy đường phải “tạm
nghỉ”, Công ty đường Quảng Ngãi báo cáo với tỉnh là sẽ chuyển Nhà máy
đường Quảng Phú lên Tây Nguyên vào năm 2008.
Lo sợ hàng trăm lao động sẽ mất việc và
kế hoạch 1 triệu tấn mía/năm của tỉnh bị phá sản, UBND tỉnh Quảng Ngãi
“chữa cháy” bằng cách ra Quyết định 38/2007; theo đó, ngân sách tỉnh sẽ
hỗ trợ cho nông dân trong việc dồn điền đổi thửa, chuyển đổi cây trồng,
cung cấp giống mía mới cho năng suất cao. Trước mắt, Cty đường Quảng
Ngãi cho nông dân tạm ứng, ngân sách tỉnh sẽ thanh toán lại cho Cty sau.
Nắm được “lá bùa” hỗ trợ này, hai nhà
máy đường Quảng Phú và Phổ Phong nhanh chóng triển khai. Trong hai năm
2008-2009, hai nhà máy đã vận động được 6.000 hộ nông dân tham gia
chuyển đổi các loại cây trồng khác sang cây mía và dồn điền đổi thửa cho
1.700 hécta với số tiền trên 13 tỉ đồng. Số tiền trên được hai nhà máy
đường cho nông dân “tạm ứng”, có hợp đồng hẳn hoi, nhưng cán bộ của các
nhà máy đường vẫn truyền đạt với người trồng mía rằng, đó là số tiền mà
ngân sách tỉnh sẽ cho không nông dân theo Quyết định 38 của UBND tỉnh.
Thấy món tiền “cho không” này quá hời, nên dân trồng mía lao vào “tạm
ứng” để dồn điền đổi thửa và mở rộng diện tích mía.
Hứa lèo và ôm nợ
Giải pháp cứu đồng mía nói trên của UBND
tỉnh đã phát huy tác dụng nhất định. Đã có 1.700 hécta được dồn điền
đổi thửa để trồng mía. Tuy nhiên, Nhà máy đường Quảng Phú - một trong
hai nhà máy của Cty đường Quảng Ngãi - cũng đành phải dời lên An Khê vào
năm 2010 vì không đủ nguyên liệu.
Lẽ ra, sau khi hai nhà máy đường đã tạm
ứng cho nông dân thực hiện việc dồn điền đổi thửa, chuyển đổi cây trồng,
ngân sách tỉnh phải trả lại số tiền trên 13 tỉ đồng kia cho các nhà máy
ngay trong năm 2010. Thế nhưng, đợi mãi chẳng thấy tiền “trả lại” theo
Quyết định 38, Nhà máy đường Phổ Phong bắt đầu sốt ruột và tiến hành trừ
nợ nông dân ngay từ vụ mía năm 2010. Thấy bị trừ tiền oan, nông dân
phản đối và kiến nghị với tỉnh. Thay vì “giữ đúng cam kết” sẽ trả lại số
tiền cho các nhà máy đã tạm ứng cho người trồng mía, UBND tỉnh Quảng
Ngãi lại chỉ đạo “không được thu tiền nợ của nông dân, số tiền 13 tỉ sẽ
giải quyết sau”.
Sau khi nhận được chỉ thị nói trên của
tỉnh, Nhà máy đường Phổ Phong đã chấp hành, dừng việc trừ nợ đối với
nông dân trong vụ mía năm 2010 với hy vọng là tỉnh sẽ trả lại tiền cho
họ. Thế nhưng, đã 1 năm trôi qua, vụ mía mới bắt đầu mà tỉnh thì vẫn
“khất” số nợ, buộc Nhà máy đường Phổ Phong tiếp tục trừ nợ của nông dân.
Mới đây, hàng loạt nông dân (những người
đã tạm ứng để mua giống và dồn điền đổi thửa) mang mía đến bán cho Nhà
máy đường Phổ Phong, liền bị nhà máy này tiếp tục trừ nợ. Một lần nữa,
nông dân lại kiến nghị với tỉnh. Và, thay vì “trả nợ” theo Quyết định
38/2007, tỉnh Quảng Ngãi lại tiếp tục chỉ đạo “dừng ngay việc trừ nợ”.
Lần này thì Nhà máy đường Phổ Phong chắc chắn là họ sẽ không “dừng
ngay”, vì số nợ để quá lâu mà tỉnh vẫn không trả cho họ. Vậy là, người
“ôm” hậu quả cuối cùng vẫn là nông dân trồng mía chứ không ai khác!
theolaodong