Trục lợi bảo hiểm: Muôn hình vạn trạng!
Cập nhật: 11:53:00 2/3/2011
Một chiếc xế hộp bị trẻ con ném vỡ kính. Sau khi bắt chủ nhà phải đền toàn bộ thiệt hại, chủ xe lại yêu cầu công ty bảo hiểm bồi thường. Sau khi điều tra, DN bảo hiểm đã từ chối bồi thường với lý do thiệt hại nằm ngoài điều kiện bồi thường trong hợp đồng. Câu chuyện khách hàng trục lợi bảo hiểm này xảy ra ở CTCP Bảo hiểm Viễn Đông. Tuy nhiên, nó không phải là hiếm trên thị trường và biến tướng ở nhiều dạng khác nhau.
Thương vụ Việt Nam -
Phổ biến
Cách đây không lâu,
nếu không cảnh giác thì một DN bảo hiểm có trụ sở tại Hà Nội đã phải bồi
thường khá lớn cho một con tàu tại Hải Phòng. Chủ tàu sau khi tự đánh
đắm tàu đã báo DN bảo hiểm đến để giám định bồi thường. Tuy nhiên, ngay
khi có mặt tại hiện trường, cán bộ của DN bảo hiểm này đã đặt ra nghi
vấn: trong điều kiện thời tiết bình thường, không trọng tải…, vì sao con
tàu lại đắm? Sau khi lập biên bản vụ việc, ghi nhận lời khai của các
bên, trong đó có thuyền trưởng, DN trên đã nhờ công an điều tra vào
cuộc. Trong khi thuyền trưởng khai rằng, vào thời điểm con tàu đắm, vị
này vẫn đang điều khiển con tàu, thì cơ quan công an lại chứng minh được
anh ta đang ở nơi khác và thực hiện nhiều cú điện thoại. Mọi việc bị
lật tẩy, phía khách hàng đã phải thừa nhận việc làm gian dối của mình.
Tuy
nhiên, không phải mọi nghi vấn về trục lợi bảo hiểm nào cũng được DN
bảo hiểm đề nghị cơ quan điều tra vào cuộc. Ngoài giá trị bồi thường,
tính chất vụ việc thì những minh chứng ban đầu thường là không đủ thuyết
phục cơ quan công an. Phát biểu tại cuộc họp sơ kết 2 năm thực hiện bảo
hiểm bắt buộc phòng cháy chữa cháy (do Cục Phòng cháy chữa cháy và Hiệp
hội Bảo hiểm Việt Nam phối hợp tổ chức), đại diện một DN cho biết, khi
nền kinh tế khủng hoảng, các máy móc thiết bị cũ không còn nhiều giá
trị, thì không ít DN sẵn sàng "phóng hỏa" để nhận tiền bảo hiểm. Ông này
cũng đặt câu hỏi, vì sao nhiều vụ cháy lớn trong những năm gần đây lại
hay xảy ra với các cơ sở sản xuất - kinh doanh của DN trong các khu công
nghiệp khá biệt lập. Ở đó không có sự chứng kiến của nhiều người và các
cơ quan liên quan không thể xâm nhập ngay lập tức để kiểm tra có thể là
điều kiện để DN trục lợi bảo hiểm. Nghi vấn là như vậy nhưng để giám
định được nguyên nhân cháy là điều hết sức khó khăn. Thường thì nếu bên
trục lợi đã cố tình tạo hiện trường giả thì các DN bảo hiểm không có
chứng cứ đành bồi thường cho mọi việc êm xuôi.
Một
dạng trục lợi bảo hiểm khá phổ biến nữa là sau khi tổn thất xảy ra (cháy
nổ, tại nạn, tổn thất…) xảy ra rồi khách hàng mới thực hiện việc mua
bảo hiểm. Trên thực tế, hầu hết những vụ trục lợi bảo hiểm này, bên được
bảo hiểm chỉ có thể lừa dối thành công khi có sự tiếp tay của một số
cán bộ, nhân viên làm việc trong công ty bảo hiểm. Hình thức gian lận
trục lợi bảo hiểm này thường được biểu hiện ra ngoài thông qua việc lập
hồ sơ, hiện trường giả.
Gần đây còn phổ biến tình
trạng các gara ôtô bắt tay khách hàng để đẩy giá sửa chữa xe lên trời.
Và đương nhiên, thiệt hại thuộc về các DN bảo hiểm.
Khó xử
Khi
xảy ra tổn thất thì DN bảo hiểm đứng trước hai lựa chọn. Một là bồi
thường để tránh tai tiếng, hai là chấp nhận đi đến cùng, thậm chí để
khách hàng đưa ra tòa. Do đó, DN thường cần cân nhắc xử lý theo cách nào
có lợi hơn, nên nhiều khi chính họ “thừa nhận” hành động trục lợi của
khách hàng.
Ông Thái Văn Cách, Phó tổng giám đốc
CTCP Bảo hiểm Viễn Đông cho biết, bộ quy tắc bảo hiểm không phải do Bộ
Tài chính ban hành mà cơ quan này chỉ đứng ra chuẩn y sau khi DN bảo
hiểm trình lên. Do cạnh tranh khốc liệt để giành thị phần nên khi ban
hành bộ quy tắc này, nhiều DN không thu hẹp phạm vi bảo hiểm và đó là
điều kiện cho trục lợi bảo hiểm phát tác. Do đó, theo ông Cách, để hạn
chế trục lợi bảo hiểm thì mỗi DN phải tự rà soát lại quy trình, quy tắc
bồi thường của mình.
Thị trường bảo hiểm càng phát
triển thì các hình thức trục lợi bảo hiểm cũng ngày càng đa dạng, thủ
đoạn trục lợi bảo hiểm cũng tinh vi hơn theo thời gian và số tiền gian
lận trục lợi bảo hiểm cũng ngày càng nhiều hơn. Lãnh đạo một DN bảo hiểm
cho biết, hệ thống pháp luật về bảo hiểm hiện nay đã tương đối đầy đủ
và chặt chẽ, nhưng những người thực hiện không tuân thủ nên tình trạng
trục lợi diễn ra tràn lan. Bên cạnh đó, cần có những quy định mang tính
thống nhất giữa các DN bảo hiểm để hạn chế tình trạng trục lợi. Chẳng
hạn, quy định mặt bằng giá chung khi thực hiện sửa chữa, thay thế tại
các gara.
Khi xảy ra rủi ro, không ít khách hàng
phàn nàn về sự chậm trễ bồi thường của các DN bảo hiểm. Đây cũng là lý
do khiến nhiều người dè dặt khi đến với bảo hiểm mặc dù cũng có nhu cầu.
Vậy nhưng, các DN bảo hiểm cũng có lý do riêng để thận trọng khi số vụ
trục lợi bảo hiểm ngày càng tinh vi hơn. Để giải quyết mâu thuẫn này, DN
bảo hiểm cũng cần phải tính toán giữa việc mở rộng thị phần và hiệu quả
thực chất từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm mang lại.
theo dau tu chung khoan