Phát hiện vụ mưu lừa thương mại 11 triệu USD từ Nigeria
Cập nhật: 8:47:00 7/11/2011
Mặc dù có nhiều cảnh báo nhưng nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn mắc phải giao dịch với những đối tượng lừa đảo. Mới đây, Thương vụ Việt Nam tại Nigeria đã phát hiện vụ giao dịch giả với giá trị 11 triệu USD.
Thương mại dịch vụ - Mấy năm gần đây, Bộ Công Thương đã đưa ra nhiều cảnh báo về tình trạng lừa đảo thương mại và nêu đích danh các tổ chức, cá nhân lừa đảo qua Internet tại khu vực Trung và Tây Phi như Nigeria, Ghana, Benin, Togo, Cameroon...
Nổi bật trong số các đối tượng lừa đảo là tổ chức Niger Delta Development Commission (NDDC) mạo danh thuộc Chính phủ Nigeria (xem file đính kèm).
Mặc dù vậy, nhiều doanh nghiệp của ta do sốt ruột muốn có hợp đồng nên vẫn tiếp tục giao dịch với các đối tượng này. Tuy nhiên, rất may là trước khi giao dịch chính thức, doanh nghiệp kịp thời liên hệ với Bộ Công Thương và các Thương vụ Việt Nam tại châu Phi nên đã tránh được thiệt hại kinh tế.
Nhằm phòng ngừa rủi ro khi kinh doanh với một số nước khu vực Tây Phi, Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á giới thiệu chi tiết một trường hợp lừa đảo gần đây để các doanh nghiệp tham khảo.
Cách đây 1 tháng, một công ty tại Hà Nội đã nhờ Thương vụ Việt Nam tại Nigeria thẩm tra đối tác là tổ chức Niger Delta Development Commission (NDDC). Thư ký NDDC thông tin có nhu cầu mua 350,000MT xi măng trong vòng 12 tháng để phục vụ việc xây cầu đường. Về thanh toán, NDDC đề nghị công ty Việt Nam cử đại diện sang Trung tâm thanh toán của NDDC đặt tại nước CH Ghana để ký kết và mở tài khoản trung gian tại ngân hàng Barclays. Họ sẽ trả trước 50% tổng giá trị đơn hàng (11 triệu USD) vào tài khoản trung gian này.
Ngay sau khi tiền được chuyển vào tài khoản của công ty Việt Nam thì tiền hoa hồng 800,000 USD cho người thư ký và các cộng sự khác của NDDC sẽ phải chuyển vào tài khoản cá nhân của người đó.
Theo NDDC, chứng từ cần để ký hợp đồng gồm hợp đồng mẫu, photo đăng ký kinh doanh, tài liệu chứng minh năng lực như vận đơn xuất hàng hoặc báo cáo sản lượng sản xuất hàng tháng trong các tháng gần đây, bản cam kết thực hiện hợp đồng. Chứng từ mở tài khoản ngân hàng gồm có đơn mở tài khoản, thư ủy nhiệm, đăng ký kinh doanh, đăng ký địa chỉ kinh doanh, chứng minh thư nhân dân, hộ chiếu của giám đốc (2 bản).
Quá trình ký kết hợp đồng, mở tài khoản và chuyển tiền vào tài khoản trung gian sẽ mất khoảng 2 ngày. Thời gian chuyển tiền về tài khoản tại Việt Nam mất khoảng 3 ngày tính từ ngày chuyển.
Khi công ty Việt Nam cho biết, tiền chuyển về tài khoản của công ty ở Việt Nam có thể sẽ rất phức tạp thì NDDC đề xuất để chuyển tiền trực tiếp về ngân hàng tại Việt Nam và giảm thuế, công ty Việt Nam phải đăng ký với Phòng Công nghiệp và Thương mại Ghana (phí đăng ký 12.000 USD). Họ cũng đã gửi Cable Visa cho giám đốc công ty Việt Nam sang làm việc.
Sau khi nhận được thư của doanh nghiệp Việt Nam nhờ xác minh Niger Delta Development Commission (NDDC), Tham tán Thương mại tại Nigeria đã tìm hiểu qua các cơ quan chức năng tại Nigeria và Ghana và trả lời rõ ràng: NDDC không có chức năng mua bán hàng hóa, việc nhập khẩu xi măng vào Nigeria phải có giấy phép nhập khẩu do đích thân Tổng thống ký (Giấy phép đặc biệt), mọi hàng hóa trước khi được nhập khẩu vào Nigeria phải có giấy chứng nhận chứng nhận hợp chuẩn (SONCAP).
Ngoài ra, ở Nigeria không có quy định thanh toán nào như NDDC đề xuất. Qua đó, Thương vụ Việt Nam tại Nigeria kết luận đây là một vụ lừa đảo nhằm chiếm đoạt các loại phí, trước tiên là phí đăng ký tại Phòng TM và CN và đã đề nghị công ty Việt Nam chấm dứt giao dịch với đối tác Nigeria.
| Những khuyến cáo giúp DN tránh rủi ro lừa đảo
- Về phương thức thanh toán, nên thương lượng với đối tác sử dụng hình thức thư tín dụng L/C hoặc bảo đảm của ngân hàng để phòng ngừa nguy cơ không thanh toán của người mua.
- Về phương thức giao hàng, cần tiến hành kiểm định hàng hóa thông qua tổ chức giám định quốc tế có uy tín tại nước sở tại trước khi đưa hàng lên tàu.
- Tại đa số các quốc gia Tây Phi, luật thương mại khá thông thoáng và tự do. Đối với những mặt hàng thông thường không thuộc danh mục hạn chế hoặc cấm nhập khẩu thì nhà xuất khẩu nước ngoài không phải chứng minh đã từng xuất khẩu hàng sang nước sở tại hay phải đăng ký tại Phòng Công Nghiệp và Thương mại hoặc Bộ Thương mại của nước nhập khẩu. Ngoài ra, nhà xuất khẩu không phải thanh toán phí nhập khẩu theo yêu cầu của nhà nhập khẩu vì (nếu có) trách nhiệm này thuộc về người nhập khẩu hàng.
- Phải tiến hành sàng lọc và xác minh rõ các doanh nghiệp đối tác, đề nghị đối tác cung cấp địa chỉ đầy đủ bao gồm cả giấy phép đăng ký kinh doanh, thẻ xuất nhập khẩu và địa chỉ ngân hàng nơi doanh nghiệp đó mở tài khoản. Nếu phát hiện có dấu hiệu bất thường, doanh nghiệp Việt Nam có thể gửi hồ sơ đến Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á - Bộ Công Thương (email: vcptana@moit.gov.vn) hoặc các Thương vụ VN tại châu Phi để nhờ hỗ trợ.
- Doanh nghiệp Việt Nam nên chấm dứt giao dịch với đối tác sau khi đã được Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á hoặc các Thương vụ VN ở nước ngoài khuyến cáo.
- Khi làm ăn, muốn phát triển lâu dài, bản thân doanh nghiệp của ta phải mạnh về tổ chức, chú trọng đầu tư phát triển nguồn nhân lực, phát triển thị trường, nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, kiến thức pháp luật.
- Doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt quy định của pháp luật, đặc biệt là hợp đồng thương mại khi ký kết với đối tác
- Khi ký hợp đồng phải thận trọng, không nên vì doanh nghiệp nhỏ mà bỏ qua các bước thẩm định đối tác.
- Các doanh nghiệp châu Phi thường giao dịch mua bán hàng hoá theo hình thức gặp gỡ trực tiếp, tận mắt nhìn thấy hàng hoá trước khi quyết định mua hàng. Hình thức giao dịch thông qua thương mại điện tử chưa phổ biến ở châu Phi vì cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được cho hoạt động thương mại điện tử. Để mở rộng thị trường sang châu Phi, doanh nghiệp nên tham gia hội chợ thương mại tổ chức tại châu Phi, các đoàn xúc tiến thương mại do các Bộ, ngành tổ chức hoặc trực tiếp đi khảo sát tìm hiểu thị trường, đồng thời nhờ các Thương vụ của Việt Nam ở châu Phi giới thiệu đối tác.
- Đa số các nước khu vực Tây và Trung Phi (trừ Nigeria, Ghana, Zambia...) là các nước nói tiếng Pháp do vậy các văn bản hành chính chính thức như giấy phép đăng kí kinh doanh phải viết bằng tiếng Pháp. Vì vậy nếu đối tác cung cấp các giấy tờ này bằng tiếng Anh thì đó có thể một văn bản giả mạo. |
Vụ Thị trường Châu Phi, Tây Á, Nam Á