Tổ chức Thương mại Thế giới (World Trade Organization) là một tổ chức quốc tế có chức năng giám sát các hiệp định thương mại giữa các nước thành viên với nhau theo các quy tắc thương mại. Hoạt động của WTO nhằm mục đích loại bỏ hay giảm thiểu các rào cản thương mại để tiến tới tự do thương mại. WTO có trụ sở đặt tại Genevé, Thụy Sỹ và hiện nay đã có 153 thành viên. Việt Nam gia nhập WTO ngày 7/11/2006 và chính thức trở thành thành viên thứ 150 ngày 11/1/2007.

1. Nguồn gốc

Hội nghị Bretton Woods vào năm 1944 đã đề xuất thành lập Tổ chức Thương mại quốc tế (ITO) nhằm thiết lập quy tắc và luật lệ cho thương mại giữa các nước. Tuy nhiên, ITO không tồn tại được lâu. Mặc dù vậy, nhưng hiệp định mà ITO định dựa vào đó để điều chỉnh thương mại quốc tế vẫn tồn tại. Đó là Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại (GATT). GATT đóng vai trò là khung pháp lý chủ yếu của hệ thống thương mại đa phương trong suốt gần 50 năm sau đó. Các nước tham gia GATT đã tiến hành 8 vòng đàm phán, ký kết thêm nhiều thỏa ước thương mại mới. Vòng đám phán thứ tám, Vòng đàm phán Uruguay, kết thúc vào năm 1994 với sự thành lập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) thay thế cho GATT. WTO chính thức được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1995

2. Chức năng

- Quản lý việc thực hiện các Hiệp định của WTO
- Diễn đàn đàm phán về thương mại
- Giải quyết các tranh chấp về thương mại
- Giám sát các chính sách thương mại của các quốc gia
- Trợ giúp kỹ thuật và huấn luyện cho các nước đang phát triển
- Hợp tác với các tổ chức quốc tế khác

3. Cơ cấu tổ chức

Tất cả các thành viên WTO đều có thể tham gia vào các Hội đông, ngoại trừ Cơ quan phúc thẩm, các Ban Hội thẩm giải quyết tranh chấp và các Ủy ban đặc thù

Cấp cao nhất: Hội nghị Bộ trưởng: Diễn ra ít nhất 2 năm một lần với sự tham gia của tất cả các thành viên (các thành viên có thể là một nước hoặc một liên minh thuế quan). Hội nghị Bộ trưởng có thể đưa ra quyết định đối với bất kỳ vấn đề nào trong các thỏa ước thương mại đa phương của WTO.

Cấp thứ hai: Công việc hàng ngày của WTO được đảm nhiệm bởi 3 cơ quan: Đại Hội đồng, Hội đồng Giải quyết Tranh chấp và Hội đồng Rà soát Chính sách Thương mại

Cấp thứ ba: Gồm có Các Hội đồng thương mại: Hội đồng Thương mại Hàng hoá, Hội đồng Thương mại Dịch vụ, Hội đồng Các khía cạnh liên quan đến Thương mại của Quyền Sở hữu trí tuệ.

Cấp thứ tư: Các Uỷ ban và Cơ quan: Dưới các hội đồng trên là các Ủy ban và Cơ quan phụ trách các lĩnh vực chuyên môn riêng biệt.

4. Các nguyên tắc

- Không phân biệt đối xử:

Đãi ngộ quốc gia: không được đối xử với hàng hóa và dịch vụ nước ngoài cũng như những người kinh doanh hàng hóa dịch vụ đó kém hơn mức độ đãi ngộ dành cho các đối tượng trong nước.

Đãi ngộ tối huệ quốc: Các ưu đãi thương mại của một thành viên dành cho một thành viên khác cũng phải được áp dụng cho tất cả các thành viên trong WTO.

- Tự do mậu dịch hơn nữa: dần dần thông qua đàm phán

- Tính Dự toán thông qua liên kết và minh bạch: Các quy định và quy chế thương mại phải được công khai và thực hiện một cách ổn định.

- Ưu đãi hơn cho các nước đang phát triển: Giành những thuận lợi và ưu đãi hơn cho các thành viên là các quốc gia đang phát triển trong khuôn khổ các chỉ định của WTO.

- Thiết lập môi trường cạnh tranh bình đẳng cho thương mại giữa các nước thành viên.